Eda Özyurt
Eda Özyurt’un kariyerini yalnızca stand-up üzerinden anlatmak, onun sahneye nasıl geldiğini eksik bırakıyor. Çünkü bugünkü komedyen kimliğinin arkasında bankacılık, satış yöneticiliği, tiyatro, yaratıcı drama, kurumsal eğitim, yoga ve mindfulness gibi birbirinden oldukça farklı alanlar bulunuyor. Bir dönem gündüzleri kurumsal hayatta çalışıp hafta sonları tiyatro sahnesine çıkan Özyurt, zamanla iş hayatındaki deneyimini performans sanatlarıyla birleştirdi. Bugün ise bütün bu geçmişi “Uyanan Güzel” adlı tek kişilik gösterisinin malzemesine dönüştüren, seyirciyle doğrudan iletişim kurmayı seven bir stand-up komedyeni olarak sahnede.
Eda Özyurt, İstanbul Üniversitesi İşletme Bölümü’nden mezun oldu. Daha sonra Cape Town Theatre Academy’de yaratıcı drama ve iletişim alanında yüksek lisans eğitimi aldı. Kendi biyografisine göre uzun yıllar Yapı Kredi’de pazarlama uzmanı olarak çalıştı ve kurumsal hayattaki son döneminde Türkiye satış müdürlüğüne kadar yükseldi. Yaklaşık 10 yıllık kurumsal deneyimin ardından bu düzeni geride bırakıp kendi eğitim şirketini kurması, kariyerinin yönünü tamamen değiştiren adımlardan biri oldu.
Bankacılıktan Sahne Sanatlarına
Özyurt’un kurumsal hayatı ile sanat tarafı uzun süre birbirinden tamamen ayrı ilerlemedi. TEDxReset için hazırlanan biyografisinde, profesyonel olarak tiyatroyla ilgilenirken geçimini sürdürebilmek için kurumsal hayatı bırakmadığı anlatılıyor. Kendi ifadesiyle bir dönem gündüzleri stilettolarıyla bankacı olarak çalışırken hafta sonları kırmızı perdenin arkasından oyuncu olarak sahneye çıkıyordu. Bu ikili hayat, ilerleyen yıllarda mizahının da önemli kaynaklarından biri hâline geldi.
Kurumsal dünyanın toplantıları, satış hedefleri, yöneticilik dili ve çalışanlardan beklenen davranışlarla sahnenin doğaçlamaya açık yapısı birbirinden oldukça farklı alanlar. Özyurt ise kariyerinde bu iki dünyayı birbirinden ayırmak yerine zamanla bir araya getirdi. İş hayatında kazandığı iletişim ve eğitim deneyimini tiyatrodaki sahne bilgisiyle birleştirerek kendi eğitim programlarını oluşturmaya başladı.
Cape Town ve Yaratıcı Drama Eğitimi
Özyurt’un kariyerindeki önemli dönemeçlerden biri Güney Afrika’da geçirdiği dönem oldu. Cape Town’da yaratıcı drama ve iletişim üzerine yüksek lisans yapması, tiyatroya duyduğu ilgiyi daha sistematik bir eğitim alanına taşıdı. Bu süreç yalnızca oyunculuk açısından değil, insanlarla iletişim kurma ve doğaçlama tekniklerini farklı ortamlarda kullanabilme açısından da sonraki kariyerini şekillendirdi.
Türkiye’ye döndükten sonra bu birikimi kurumsal eğitimlere aktarmaya başladı. Yaratıcı drama, doğaçlama, iletişim ve oyunlaştırma tekniklerini klasik şirket eğitimlerinin içine yerleştirmesi, onu yalnızca bir eğitmenden çok performans temelli bir anlatıcıya dönüştürdü. Stand-up’a geçtiğinde de karşısında artık çalışanlardan oluşan bir eğitim grubu değil, eğlenmeye gelmiş bir seyirci vardı; ancak insanları dinleme, anlık tepki verme ve grubun enerjisini okuma becerileri iki alan arasında ortak kaldı.
Yoga, Mindfulness ve Eğitim Tarafı
Eda Özyurt’un kariyerinde yaratıcı drama tek eğitim alanı değil. RYT 200 Yoga Alliance ve mindfulness koçluğu sertifikalarına sahip olan Özyurt; yoga, ofis yogası, nefes ve meditasyon eğitimleri de veriyor. Aynı zamanda IDEA International Drama and Education Academy kapsamında yaratıcı drama alanındaki çalışmalarını sürdürüyor.
İlk bakışta meditasyon ile stand-up birbirinden oldukça uzak görünebilir. Ancak Özyurt’un kariyerinde iki alanı birleştiren nokta insan davranışlarını gözlemlemek. Eğitim tarafında insanların iletişim biçimleri, alışkanlıkları ve beden diliyle ilgilenirken sahnede aynı davranışların komik tarafını arıyor. Bu nedenle stand-up, önceki kariyerinden kopuş değil; yıllardır yaptığı farklı işlerin başka bir biçimde birleştiği alan olarak görülebilir.
Oyunculuk ve Nefesini Tut
Özyurt’un sahne geçmişi stand-up’tan önce tiyatro ve oyunculuğa dayanıyor. Bu deneyimin kamera tarafındaki örneklerinden biri 2018 yapımı “Nefesini Tut” adlı kısa film oldu. Emin Murat Kılıç’ın yazıp yönettiği yaklaşık 10 dakikalık yapımda Özyurt, ana karakter Güray’ın eşini canlandırdı. Film, nefesini tuttuğunda karşısındaki insanların gerçek düşüncelerini anlayabilen bir adamın yaşadıklarını konu alıyordu.
“Nefesini Tut” çeşitli kısa film seçkilerinde yer aldı ve 16. İKFD Ulusal Kısa Film Yarışması’nın kurmaca dalında ikincilik elde etti. Özyurt’un kişisel kariyer profilinde de filmde oyuncu olarak yer aldığı ve yapımın uluslararası yarışmalarda ödüller aldığı bilgisi bulunuyor. Bu dönem, onun sahne eğitimi ile kamera önü oyunculuğunun yan yana ilerlediği yıllardan biri oldu.
Stand-up’a Geçiş
Eda Özyurt’un farklı alanlarda biriktirdiği sahne deneyimi sonunda stand-up’a taşındı. Buradaki en belirgin fark, artık başka bir karakterin metnini oynamak yerine doğrudan kendi hayatından ve gözlemlerinden hareket etmesiydi. Kurumsal hayat, ilişkiler, kişisel dönüşüm, kadınlık ve günlük yaşamda karşılaştığı durumlar tek kişilik anlatının parçalarına dönüşmeye başladı.
Stand-up tarafında Özyurt’un sahne kimliğini belirleyen unsurlardan biri interaktif anlatım oldu. TEDxReset biyografisinde de seyirciyle etkileşime dayalı sahneleri özellikle sevdiği belirtiliyor. Yıllarca yaratıcı drama ve doğaçlama eğitimi vermiş olması düşünüldüğünde bu yaklaşım tesadüf değil. Seyirciden gelen beklenmedik bir cevabı değerlendirmek veya hazırlanmış akışın dışına çıkarak anlık bir şaka üretmek, onun daha önce çalıştığı doğaçlama tekniklerinin doğrudan stand-up’a taşınmış hâli.
Uyanan Güzel
Özyurt’un stand-up kariyerinin merkezinde “Uyanan Güzel” bulunuyor. Gösterinin adı klasik “Uyuyan Güzel” masalını tersine çevirirken, temel fikir de Özyurt’un kendi hayatındaki uyanış ve değişim sürecine dayanıyor. Tanıtımlarda gösteri, onun “uyanana kadar başına gelenleri” anlattığı kişisel bir stand-up olarak tarif ediliyor.
Bu fikir özellikle kurumsal hayattan ayrılma hikâyesiyle birleşiyor. Yıllarca belirli bir kariyer planının içinde ilerleyen, bankacılık ve satış tarafında yöneticiliğe ulaşan birinin daha sonra tamamen farklı bir alana yönelmesi, gösterinin temel anlatı malzemelerinden biri. Ancak “Uyanan Güzel” yalnızca eski iş hayatına dair şakalardan oluşmuyor; insanın kendisine biçilen hayatla gerçekten istediği hayat arasındaki fark da komedinin altında duran ana meselelerden biri.
TEDx Sahnesinde Stand-up
2023’te TEDxReset sahnesine çıkması, Özyurt’un stand-up kariyerindeki farklı görünürlüklerden biri oldu. Buradaki performansında da onu diğer alanlardan ayıran klasik bir konferans anlatımı yerine doğrudan stand-up formatı kullanıldı. TEDx’in resmî kanalında yayımlanan kayıtta Özyurt, yaratıcı drama ve yoga eğitmenliğinden komedyenliğe uzanan kariyeriyle tanıtılıyor.
Bu görünüm onun kariyerindeki farklı kimliklerin aynı noktada birleşmesini de iyi özetliyor. Bir tarafta yıllarca insanlara eğitim veren profesyonel bir eğitmen, diğer tarafta kendi hayatının aksayan taraflarını seyirci karşısında mizaha dönüştüren bir komedyen bulunuyor. Aynı iletişim becerileri bu kez bilgi aktarmak yerine kahkaha üretmek için kullanılıyor.
OnlyCans ve Dijital Sohbet Formatı
Eda Özyurt’un daha geniş bir dijital izleyici tarafından tanınmasında “OnlyCans” da önemli bir rol oynadı. 2023’te başlayan programda Deniz Özturhan, Tuğba Ulu ve Hande Yögen ile birlikte yer aldı. Dört kadının kendi deneyimleri ve gündelik meseleler üzerinden sohbet ettiği formatta kadın-erkek ilişkileri, sosyal hayat ve kişisel hikâyeler mizahın temel malzemeleri arasındaydı.
Bu format stand-up’tan farklı bir refleks gerektiriyordu. Sahnedeki tek kişilik gösteride anlatının yönünü Özyurt belirlerken burada mizah diğer üç kişinin verdiği karşılıklarla oluşuyordu. Doğaçlama ve sohbet tarafının güçlü olması ise onun yıllardır kullandığı iletişim temelli çalışma biçimiyle örtüşüyordu. Böylece Özyurt’un sahne komedisi dışında dijital içerikte de tanındığı ikinci bir alan oluştu.
Kurumsal Eğitmen ile Komedyenin Birleşmesi
Eda Özyurt’un hikâyesindeki sıra dışı taraflardan biri, stand-up’a geçtikten sonra önceki mesleklerini tamamen geride bırakmamış olması. Kendisini hâlâ “gündüzleri yaratıcı drama ve yoga eğitmeni, akşamları komedyen” şeklinde tanımlaması bu durumun en açık özeti.
Bir şirket eğitiminde kullandığı doğaçlama egzersizi ile gece sahnede kurduğu şakanın amacı aynı değil; ancak ikisinin temelinde seyirciyi okumak ve iletişim kurmak bulunuyor. Bu nedenle kurumsal kariyer, yoga, tiyatro ve komedi ilk bakışta dağınık görünen meslekler olsa da Özyurt’un kariyerinde ortak bir anlatıcılık çizgisi oluşturuyor.
2026’da Eda Özyurt
2026’da “Uyanan Güzel” sahnelenmeye devam ediyor. Mart ayında İzmir’de yaklaşık 90 dakikalık bir performans gerçekleştiren Özyurt’un eylül programında da İstanbul ve Aydın’da yeni gösterileri bulunuyor. İstanbul’daki 18 Eylül tarihli performansın güncel etkinlik rehberlerinde yer alması, gösterinin 2023’ten birkaç yıl sonra hâlâ aktif biçimde sürdüğünü ortaya koyuyor.
Bugün Eda Özyurt’un kariyerine bakıldığında tek bir meslek üzerinden ilerleyen klasik bir rota görmek zor. İstanbul Üniversitesi’nde işletme eğitimiyle başlayan yol, bankacılık ve satış yöneticiliğine; oradan Cape Town’daki yaratıcı drama eğitimine, tiyatroya, kısa filme, kurumsal eğitmenliğe, yoga ve mindfulness çalışmalarına ve sonunda stand-up sahnesine uzanıyor.
“Uyanan Güzel” de tam olarak bu nedenle yalnızca bir gösteri adı olarak kalmıyor. Kariyerinin büyük bölümünü belirli kuralların ve profesyonel rollerin içinde geçiren birinin zamanla bütün bu deneyimleri kendi hikâyesine dönüştürmesini temsil ediyor. Bir dönem iş toplantılarında karşısındaki insanları ikna etmeye çalışan Özyurt, bugün aynı iletişim deneyimini sahnede kullanıyor; fark şu ki artık hedef satış yapmak değil, hayatın ciddi görünen taraflarında komik olanı bulmak.